ژئوپارک قشم؛ ظرفیت جهانی برای تقویت دیپلماسی و برند جزیره

سجاد اشگرف در نشست با خبرنگاران که در سالن حرا این سازمان برگزار شد، با تشریح آخرین وضعیت همکاری‌های بین‌المللی ژئوپارک قشم، بر تبدیل تفاهم‌های انجام‌شده به همکاری‌های مشخص، اجرایی و مستمر تأکید کرد.
تفاهم‌نامه‌ها در مسیر همکاری‌های عملیاتی
وی با اشاره به تفاهم‌نامه‌های همکاری قشم با ژئوپارک جهانی تای‌نینگ چین و سازمان توسعه لنکاوی «لادا» گفت: هدف از این تفاهم‌نامه‌ها صرفاً امضای سند و تبادل آن نیست، بلکه تلاش می‌شود توافق‌های انجام‌شده به همکاری‌های مشخص و اجرایی تبدیل شوند.
اشگرف توسعه همکاری در حوزه کسب‌وکارهای محلی، جوامع محلی، شبکه همیاران، آموزش، ژئوتوریسم، بازاریابی و معرفی ظرفیت‌ها را از محورهای موردنظر برای ادامه این تعاملات عنوان کرد.
مدیر ژئوپارک جهانی قشم درباره همکاری با تای‌نینگ چین اظهار کرد: ارتباط با این ژئوپارک حدود سه هفته پیش از نشست لنکاوی از طریق ارتباطات مجازی و الکترونیکی دنبال شد و در جریان این رویداد نیز ظرفیت‌ها و تجربیات قشم برای طرف چینی معرفی شد.
وی افزود: همکاری با تای‌نینگ اکنون در مرحله پیگیری قرار دارد و قشم منتظر پاسخ طرف مقابل برای ورود به مراحل بعدی همکاری است.
اشگرف درباره همکاری با لنکاوی نیز گفت: ارتباط میان قشم، ژئوپارک لنکاوی و سازمان توسعه لنکاوی از حدود دو سال پیش شکل گرفته بود و پس از طی فرآیندهای لازم، این ارتباط در نشست اخیر به امضای تفاهم‌نامه منجر شد.
پیشنهادهای جدید همکاری در مسیر پیگیری
اشگرف همچنین از مطرح شدن پیشنهادهای همکاری جدید از سوی چند ژئوپارک جهانی خبر داد و گفت: یکی از این موارد مربوط به اندونزی است که ادامه آن می‌تواند در نشست‌ها و برنامه‌های آینده پیگیری شود.
وی درباره میزبانی دوره‌های آینده شبکه ژئوپارک‌های آسیا و اقیانوسیه نیز اظهار کرد: قشم برای میزبانی یکی از دوره‌های آینده اعلام آمادگی کرده و فرم نامزدی نیز تکمیل شده است، اما میزبانی سال ۲۰۲۸ به یک ژئوپارک جزیره‌ای در فیلیپین اختصاص یافت.
مدیر ژئوپارک جهانی قشم افزود: هدف از میزبانی صرفاً برگزاری یک رویداد نیست و این موضوع می‌تواند به تقویت ارتباطات بین‌المللی قشم و ایجاد فرصت‌های اقتصادی برای جامعه محلی و فعالان جزیره کمک کند؛ بنابراین پیگیری میزبانی برای دوره‌های بعدی امکان‌پذیر است.
بازاعتباربخشی ژئوپارک قشم دنبال می‌شود
مدیر ژئوپارک جهانی قشم درباره فرآیند بازاعتباربخشی این ژئوپارک گفت: ارزیابی ژئوپارک‌ها یک بررسی مقطعی نیست و عملکرد مجموعه در یک دوره چهار ساله مورد بررسی قرار می‌گیرد.
اشگرف افزود: فرآیند ارزیابی مجدد ژئوپارک قشم طی سال‌های گذشته به دلیل فراهم نشدن امکان سفر ارزیابان بین‌المللی انجام نشده و ادامه این مأموریت به فراهم شدن شرایط لازم برای سفر ارزیابان وابسته است.
وی تأکید کرد: فعالیت‌های ژئوپارک در این دوره متوقف نشده است و در حاشیه نشست لنکاوی نیز ارتباط با مسئولان شبکه جهانی ژئوپارک‌ها، برنامه علوم زمین و ژئوپارک‌های یونسکو و شبکه ژئوپارک‌های آسیا و اقیانوسیه برای پیگیری این فرآیند دنبال شد.
تجربه همیاران قشم در حکمرانی مشارکتی
وی ارائه مقاله تخصصی «نوآوری در حکمرانی مشارکتی مکان‌محور بر مبنای شبکه همیاران ژئوپارک جهانی یونسکو جزیره قشم» را از دیگر محورهای حضور قشم در این رویداد دانست و گفت: این مقاله بر پایه تجربه شبکه همیاران ژئوپارک قشم تهیه شده و تجربه مشارکت جوامع محلی در مدیریت ژئوپارک را تشریح می‌کند.
مدیر ژئوپارک جهانی قشم تأکید کرد که تجربه این جزیره قرار نیست به‌صورت یک نسخه ثابت در سایر ژئوپارک‌ها اجرا شود، زیرا هر ژئوپارک از نظر ویژگی‌های طبیعی، اجتماعی و اقتصادی شرایط متفاوتی دارد؛ با این حال، منطق و ماهیت این تجربه می‌تواند متناسب با شرایط هر منطقه مورد استفاده قرار گیرد.
اشگرف با اشاره به جایگاه جوامع محلی در رویکرد جدید ژئوپارک‌ها گفت: آینده ژئوپارک‌ها تنها به حفاظت از سایت‌های زمین‌شناختی محدود نمی‌شود و مردم و جوامع محلی باید در مرکز این رویکرد قرار داشته باشند.
وی افزود: آموزش، حفاظت، تاب‌آوری و مشارکت اجتماعی باید همزمان دنبال شوند و مدیریت ژئوپارک نیز یک مسئولیت فردی نیست، بلکه به مشارکت مجموعه‌ای از افراد و جوامع محلی وابسته است.
حضور قشم در شبکه ژئوپارک‌های آسیا و اقیانوسیه وی همچنین درباره حضور قشم در ساختار شبکه ژئوپارک‌های آسیا و اقیانوسیه گفت: نشست‌های تخصصی و کمیته‌های مشورتی شبکه، فرصت تعامل با دیگر ژئوپارک‌ها و پیگیری موضوعات تخصصی را فراهم می‌کنند و این ارتباطات برای فرآیندهای ارزیابی نیز اهمیت دارد.
مدیر ژئوپارک جهانی قشم با اشاره به حضور کارشناسان و متخصصان در رویدادهای بین‌المللی ژئوپارک‌ها اظهار کرد: در بسیاری از کشورها حضور در این کنفرانس‌ها تنها به مدیران محدود نیست و تیم‌های کارشناسی، متخصصان و حتی دانش‌آموزان نیز در این برنامه‌ها شرکت می‌کنند که این موضوع در انتقال تجربه و آموزش نسل جدید اهمیت دارد.
سابقه قشم در میزبانی رویدادهای ژئوپارکی
اشگرف با اشاره به سابقه قشم در میزبانی برنامه‌های مرتبط با ژئوپارک‌ها گفت: کارگاه آموزشی و نشست تخصصی سال ۱۳۹۷ در قشم برگزار شد و تصاویر و تجربه آن برنامه همچنان در ارائه‌های بین‌المللی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
اشگرف تأکید کرد: فعالیت ژئوپارک جهانی قشم در حوزه‌های اجرایی، آموزشی، مشارکت جوامع محلی، تاب‌آوری، همکاری‌های بین‌المللی و ارتباطات شبکه‌ای ادامه دارد.
نهمین کنفرانس و سمپوزیوم شبکه ژئوپارک‌های آسیا و اقیانوسیه از چهارم تا دوازدهم سپتامبر ۲۰۲۶ در لنکاوی مالزی برگزار شد و بخشی از محورهای حضور قشم در این رویداد پیش از این از سوی روابط عمومی سازمان منطقه آزاد قشم اطلاع‌رسانی شده بود.