آمریکا و اروپا از تحریم هواپیمایی ملی ایران یعنی ایرانایر خبر دادند. اتهام آنان، حمل موشکهای بالستیک از ایران به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین است.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان این اتهام را در دو موضعگیری جداگانه، مردود دانست. اسنادی نیز درباره این ادعا از سوی آمریکا و تروئیکای اروپایی منتشر نشده است. ایرانایر یک بار در سال ۱۳۹۰ با همین اتهام تحت تحریم قرار گرفت که با توافق هستهای سال ۲۰۱۵، تحریمهای آن برداشته شد. آن زمان اتهام ایران، استفاده از این ایرلاین برای انتقال تسلیحات به سوریه از سال ۲۰۰۶ تا آن زمان (۲۰۱۲) بود.
استفاده از هواپیمایی اصلی کشور در جریان جنگ سوریه یکی از مسائلی بود که در فایل صوتی مصاحبه جواد ظریف و سعید لیلاز (منتشرشده در اردیبهشت ۱۴۰۰) به عنوان نقطه اختلاف میان وزیر وقت امور خارجه و سردار سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه مطرح شد.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در نشست خبری خود، در پاسخ به سوال خبرنگار ایرنا گفت: «همانگونه که بارها تاکید گردید، جمهوری اسلامی ایران ضمن مخالفت با جنگ، از راهکار سیاسی برای حل و فصل اختلافات روسیه و اوکراین و پایان بخشیدن به درگیریهای نظامی حمایت میکند. جمهوری اسلامی ایران از ابتدای بحران اوکراین تاکنون هیچگاه بخشی از این نزاع و درگیری نظامی و ادامه آن نبوده و همواره از راهکار سیاسی و گفتوگوهای دوجانبه برای پایان دادن به این بحران و درگیری حمایت کرده است.
رویکرد اصولی و اعلامشده جمهوری اسلامی ایران در خصوص بحران اوکراین همچنان ثابت و بدون تغییر باقی مانده و تکرار ادعای ارسال موشکهای بالستیک برای روسیه، با اهداف و انگیزههای سیاسی برخی کشورهای غربی صورت میگیرد و کاملاً بیاساس است. همکاریهای نظامی متعارف جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه سابقهای به مراتب قدیمیتر از تاریخ آغاز جنگ اوکراین دارد. این همکاریها در چارچوب توافقات دوجانبه و مبتنی بر نُرمها و حقوق بینالملل بوده و ارتباطی به بحران اوکراین ندارد.»
کنعانی روز گذشته نیز در توئیتر خود نوشت: «انتشار اخبار غلط و گمراهکننده درباره انتقال تسلیحات ایرانی به برخی کشورها، صرفاً یک اقدام زشت تبلیغاتی و دروغ با هدف مخفیسازی ابعاد حمایتهای گسترده تسلیحاتی غیرقانونی آمریکا و برخی کشورهای غربی از نسلکُشی در نوار غزه است.»
آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا که در لندن به سر میبرد، در یک کنفرانس خبری مشترک با همتای بریتانیایی خود از اعمال تحریمهای جدید بر ایران و شرکت هواپیمایی ایرانایر خبر داد. بلینکن گفت: «آمریکا تحریمهای تازهای علیه ایران با ادعای حمایت جمهوری اسلامی از روسیه در جنگ با اوکراین و ارسال موشک بالستیک به این کشور وضع کرده است.» او سپس از تحریم شرکت ایرانایر خبر داد.
این ادعای بلینکن در حالی مطرح میشود که پیش از آن، جانکربی، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا به خبرنگاران گفته بود: «آمریکا نمیتواند گزارشهای منتشرشده درباره ارسال موشکهای بالستیک از سوی ایران به روسیه را تأیید کند.» ادعای ارسال موشکهای بالستیک کوتاهبرد از ایران به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین، ابتدا توسط روزنامه آمریکایی والاستریتژورنال و به نقل از مقامات ناشناس آمریکایی و اروپایی مطرح شده بود.
اتحادیه اروپا ابتدا از دریافت اخباری مبنی بر ارسال موشکهای بالستیک از ایران به روسیه خبر داد. سخنگوی این اتحادیه اظهار داشت که در صورت اثبات این گزارشها، تحریمهای جدیدی علیه ایران اعمال خواهد شد. در نهایت، عصر دیروز سه کشور اروپایی آلمان، بریتانیا و فرانسه با صدور بیانیهای مشترک از تحریم ایرانایر خبر دادند. آنها نیز مدعی هستند که برای انتقال این موشکها از هواپیماهای ایرانایر استفاده شده است. در این بیانیه که از سوی وزارت خارجه آلمان منتشر شده، آمده است: «این اقدام یک تشدید تنش توسط ایران و روسیه است که تهدیدی مستقیم علیه اروپا تلقی میشود.» این سه کشور از لغو تمام توافقنامههای دوجانبه خدمات هوایی با ایران خبر دادند.
نخستوزیر اوکراین روز سهشنبه و در یک نشست خبری در واکنش به ادعای ارسال موشک بالستیک از ایران به روسیه گفت که در حال حاضر هیچ تأییدیهای که نشان دهد ایران این موشکها را به روسیه ارسال کرده وجود ندارد. به گفته نخستوزیر اوکراین، کییف در حال حاضر شواهد محکمی که نشان دهد روسیه از موشکهای بالستیک ساخت ایران استفاده یا آنها را دریافت کرده است، وجود ندارد. بااینحال، این مقام اوکراینی گفت مطرحشدن چنین گزارشهایی هم موجب نگرانی است. روز ۱۹ شهریور خبر احضار کاردار ایران در کییف به وزارت خارجه اوکراین منتشر شد. بر اساس این خبر، این وزارتخانه مدعی شد که درباره عواقب کمکهای ادعایی موشکی به روسیه به ایران هشدار داده است.
